Print

ENNEAGRAM

HOEKOM DIE ENNEAGRAM?

Die Enneagram is 'n studie van nege verskillende persoonlikheidstipes. Dit toon nege verskillende maniere waarop realiteit waargeneem kan word en dit gee direkte leiding in die rigting van groei op alle vlakke. Dit is 'n belangrike instrument om verhoudings te verbeter, spanwerk te bevorder en 'n verhoogde bewustheid in 'n persoon se geestelike lewe te bereik.

WAT IS DIE ENNEAGRAM?

Die Enneagram is 'n dinamiese sisteem, met ander woorde 'n sisteem wat voortdurend aan die beweeg is. Die Enneagram bestaan uit 'n sirkel aan die buitekant, met 'n nege-punt ster aan die binnekant. Ennea is 'n Griekse woord wat nege beteken en gram beteken diagram of tekening. Die Enneagram is met ander woorde 'n diagram met nege punte. Elk van hierdie punte, ook Tipes genoem, verteenwoordig 'n bepaalde persoonlikheidstipe. Die nege punte van die ster-figuur raak aan die sirkel en word in die sirkel met behulp van pyle verbind. Dit impliseer beweging in bepaalde rigtings tussen die verskillende punte. Meer spesifiek: dit dui die rigting aan waarin 'n persoon onder stres beweeg, asook die rigting waarin die persoon beweeg wanneer die persoon veilig voel. Elke Tipe bestaan dus uit drie elemente: die algemene dominante persoonlikheidstipe en die twee bykomende elemente wat 'n persoon se gedrag onder druk of in ontspanne omstandighede beskryf.

Die-enneagram

TEORIE

Die Enneagram het 'n sterk sielkundige en spirituele karakter. Dit is dus 'n psigo-spirituele instrument, nie net om die mens meer met homself en sy medemens in lyn te bring nie, maar ook in sy verhouding tot God.

Die mens is perfek geskape en sy genetiese potensiaal, wat onder andere die temperament vir sy toekomstige persoonlikheid insluit, is by geboorte ingebou.

Vanweë die sondeval het die slegte en die negatiewe 'n deel van die mens se bestaan geword en begeef die mens hom voortdurend tussen die twee uiterstes van goed en kwaad en moet hy metodes en middele van beskerming aanwend om te kan oorleef. Die mens doen dit deur sekere vaste patrone van gedrag te ontwikkel en dit lei daartoe dat 'n mens op eenderse wyse in soortgelyke toekomstige omstandighede begin optree. Tipiese gedragspatrone ontwikkel wat later kulmineer in 'n bepaalde persoonlikheidstipe.

Ons gawe word onderdruk met die selfgesentreerdheid en kompulsiwiteit van die eie ek. In elk van die verskillende persoonlikheidstipes, is daar positiewe trekke wat opbou en negatiewe trekke wat afbreek. Die Enneagram is 'n instrument wat ons help om onsself beter te leer ken en verstaan. Die Enneagram wys vir ons die rigting waarheen ons moet beweeg om by ons potensiaal uit te kom; om by die mens uit te kom wat God wil hê ons moet wees. Dit leer ons alternatiewe vorms van gedrag, sowel as 'n beter begrip en aanvaarding van ons medemens. Dit laat ons toe om weg te breek van geykte verdedigingsmeganismes en ons begin ons lewe in 'n breër perspektief sien, ervaar en beleef.

JOU WêRELD-SIENING

  • EENS wil dit reg doen.
  • TWEES wil ander help.
  • DRIES wil hard werk en suksesvol wees.
  • VIERS wil hulle gevoelens op 'n diepe vlak ervaar en hulle wil jou spesiaal laat voel.
  • VYWE soek objektiewe inligting en privaatheid.
  • SESSE wil weet wat agter hulle rug gebeur.
  • SEWES wil planne maak vir positiewe ervarings en geleenthede.
  • AGTS wil in beheer wees.
  • NEGES wil hê dat almal oor die weg moet kom en dat die wêreld 'n beter plek raak.

TIPE EEN: DIE HERVORMER

PROFIEL

Tipe EENS is perfeksioniste. Hulle weet wat die beste is en hulle werk daarvoor. Hulle soek die ideaal in alles en in almal. Hulle vereis dit van hulleself en ander en hulle verwag dit in die lewe rondom hulle en in alles wat hulle doen. Tipe EEN persone gaan deur die lewe met die remme aan. Hulle ideale self is om reg te wees. Hulle is hardwerkend, goed en streng gekontroleerd. Hulle is verantwoordelik. Hulle het hoë energievlakke en sal verbeteringe inisieer indien nodig.

Tipe EENS is hiperkrities omtrent hulleself en omtrent ander. Hulle raak angstig as hulle nie hulle ideaal vind of kan verwesenlik nie, maar hulle sal dit nie erken nie en vermy dit om kwaad te word.  Angstigheid word as 'n swakheid gesien. Woede en angstigheid moet eintlik as 'n energie gesien word wat hulle in staat stel om aan te hou. Hierdie onuitgesproke angstigheid lei tot innerlike afkeuring van die self en skerp uiterlike kritiek van selfs die kleinste detail. Die strewe na perfeksie kan lei tot self-haat en teleurstelling en onverdraagsaamheid teenoor ander. Hulle huiwer om verantwoordelikheid te deel omdat niemand anders dit so goed soos hulle kan doen nie.

HOOF KARAKTEREIENSKAPPE

Om te strewe na 'n ideaal en om die wêreld te verbeter, om gedurig hulle posisie te regverdig en om ander wat nie volgens hulle ideale optree nie, te veroordeel.

STRES REAKSIE

Hulle is veroordelend, krities, teëpraterig, onbuigsaam, geïrriteerd, pessimisties, buierig en het hoë verwagtings van ander.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle is lojaal, toegewyd, pligsgetrou, behulpsaam, verantwoordelik, eerlik, toegewyd, het hoë standaarde, en is idealisties.

TIPE TWEE: DIE HELPER

PROFIEL

Tipe TWEES is mense wat dien. Hulle is die helpers, die afhanklikes, die oorwerkte moeders en self-opofferende metgeselle. Hulle is buitengewoon vrygewig. Hulle is sensitief vir ander se behoeftes en hou daarvan om te gee. Dit is vir TWEES 'n eer om te kan help. Hulle eiewaarde word bepaal deur die mate waarin hulle benodig word. Hulle hou daarvan om tot ander se redding te kom en om as redders gesien te word. Hulle is minsaam, medelydend en van nature empaties. Hulle sal nie jou verjaarsdag vergeet nie.

Hulle stel hulle eie persoonlike behoeftes ondergeskik en vind dit moeilik om hulp te vra of om hulp te ontvang. Die gevolg is dat hulle hulle eie behoeftes op ander projekteer. Hulle is trots op hulle helpende rol, alhoewel hulle gedurige versekering vereis. Hulle gebruik hulle dienste om goedkeuring en liefde te verkry en kan besitlik teenoor mense optree. Hulle lewe stort ineen as hulle nie meer benodig word nie. Hulle onselfsugtige dienste is nie waarlik onselfsugtig nie, dit is eerder die TWEE wat liefde en selfagting probeer verwerf deur ander te versorg.

HOOF KARAKTEREIENSKAPPE

Hulle het 'n behoefte aan goedkeuring; hulle bewonder hulle eie opoffering om ander se aandag te ontvang.

STRES REAKSIE

Hulle is beherend, besitlik, behoeftig en onopreg. Hulle manipuleer maklik omdat dit vir hulle moeilik is om direk te vra.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle is oplettend, waarderend, vrygewig, liefdevol en versorgend. Hulle laat hulle maat en vriende spesiaal en geliefd voel.

TIPE DRIE: DIE PRESTEERDER

PROFIEL

Tipe DRIES heg groot waarde aan sukses. Hulle verwerf eiewaarde deur dit wat hulle doen. Hulle kom voor as blink, slim, suksesvol en vlak. Hulle is buitengewoon effektief en doen gewoonlik baie goed met dit wat hulle aanpak. Hulle hou daarvan om die sosiale leer te klim. Hulle hou daarvan om eerste te kom. Die wêreld is reg as hulle 'n kans kry om te bewys dat hulle enigiets waaraan hulle waarde heg, goed kan doen. Hulle is van nature persone wat take kan uitvoer, hulle beweeg maklik en is afgerond. Hulle is oorredend en sal iemand maklik motiveer om in hulle span te wees. Hulle vertoon baie selfvertroue.

Enige mislukking, of enige tekens daarvan, is afbrekend en word vermy. Hulle kan vasgevang word in hulle behoefte aan effektiwiteit en kan sodoende ongevoelig teenoor ander raak. Hulle gebruik selfs ander vir hulle eie doel, ten einde te kom waar hulle wil wees. Hulle huiwer nie om bedrog te pleeg ten einde 'n skyn van sukses te verseker nie. Die doel, nl. sukses, heilig die middel: selfs om 'n halwe waarheid te vertel, oormatig kompeterend te wees, of om van sienswyse te verander. Hulle is goed om propaganda te maak of om te verkoop – hetsy idees, planne, goedere of hulle eie beeld. "Wel gedaan!" moet gestempel wees op alles wat hulle onderneem.

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

Om die self te verbeter om so bo ander uit te styg. Om aandag te kry deur ander te beïndruk, deur wat ookal benodig word, te doen. Vir hulle is dit belangrik om eerste te kom – al is dit ten koste van andere. .

STRES REAKSIE

Hulle is vasgevang in hulle werk, verdedigend, oneerlik, ongeduldig en outokraties.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle aanvaar hulle maats en het waardering vir hulle. Hulle gee graag en is verantwoordelik, en word hoog geag deur ander mense in die gemeenskap.

TIPE VIER: DIE ROMANTIKUS

PROFIEL

Tipe VIERS is spesiaal, uniek en anders. Hulle sal baie persoonlike gewoontetjies hê om kunssinnig en kreatief te wees en om die emosionele klimaat van ander om hulle waar te neem. Hulle help ander om die mooi in dinge te sien en hulle beleef alles intens. Hulle het 'n tragiese siening van die lewe. Hulle onthou hulle ondervindinge met 'n sweem van drama en diepte van gevoel.

Hulle is die drama koning/in van die Enneagram. Hulle dra 'n gevoel van verlies saam met hulle en voel nooit werklik in enige omgewing tuis nie. Hulle is die kunstenaars, dansers en werkswinkel-verslaafdes van die wêreld. VIERS neig om melodramaties en hoogs emosioneel te wees. "Niemand kry so swaar soos ek nie!", is hulle treurlied. Hulle vermy die gewone. Dinge is nooit eenvoudig nie. Hulle voel dis nie die moeite werd om te lewe as hulle eenvoudig en doodgewoon moet wees nie. Hulle ervaar gemoedsskommelinge: is soms op en soms af, maar voel nooit in die middel nie. Wanneer hulle voel hulle word misverstaan, onttrek hulle in selfbejammering, melankolie en depressie. Klere en mannerismes word dikwels vooraf vir effek geoefen. Hierdie behoefte om oorsponklik te wees in wat hulle doen en wie hulle is, kan 'n strik wees waarin hulle verval en kan dan die doel word waarna hulle streef. Hulle soek na iemand wat hulle sal verstaan en aanvaar soos hulle werklik is. Hulle beny mense wat oënskynlik tuis lyk in enige plek.

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

Om hulleself uit te druk en om iets moois te skep wat hulle uniekheid aan ander sal demonstreer. VIERS is ook geneig om hulle te onttrek ten einde hulle intense emosionele reaksies ten opsigte van die lewe uit te sorteer. Hulle gee hulleself dikwels oor aan 'n spesiale interaksie met die natuur en voel dit maak op vir wat hulle in die werklike lewe mis.

STRES REAKSIE

Hulle raak vasgevang in hulleself, is jaloers, emosioneel afhanklik, buierig, selfvoldaan en oorkrities. Hulle kry maklik seer, voel maklik weggestoot en projekteer maklik skuldgevoelens.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle is empaties, ondersteunend, sag, passievol en geesdriftig. Hulle maak maklik oop teenoor mense en vorm maklik 'n konneksie.

TIPE VYF: DIE OBSERVEERDER

PROFIEL

Tipe VYFS heg waarde aan wysheid en hulle jaag kennis na. Hulle ideale self is om te weet. Hulle is peinsende en denkende mense wat goed daarin is om presiese detail te begryp en die nodige gevolgtrekkings te maak. VYWE is lief vir die waarheid. Hulle is goeie luisteraars en fyn waarnemers. As jy wil weet wie, wat en waar, sal hulle heelwaarskynlik die regte inligting hê. Hulle vrees hulle eie leegheid en strewe daarna om dit met kennis te vul. Hulle sal nie praat alvorens hulle seker is dat hulle al die regte antwoorde het en behoorlik voorberei is nie. As gevolg hiervan, is hulle geneig om baie terug te hou en kom as inhalig voor deur nie hulle innerlike rykdom maklik met ander te deel nie. Hulle kan terugstaan, die lewe op 'n afstand waarneem, heeltemal bekoor word met wat hulle waarneem en te bang wees om daaraan deel te neem. Hulle kan krities en selfs sarkasties wees teenoor enigeen wat nie behoorlike kennis van hulle vakgebied het nie.

VYWE is aggressief, onafhanklik, non-konformisties en rebels. Hulle probeer vrede skep deur die buitewêreld uit te sluit en hulle handel met hulle vrese deur die lewe in beheerbare onderdele op te deel. VYWE hou daarvan om by sosiale geleenthede te wees op die buitewyke te beweeg.

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

Om waar te neem, te studeer, om hulle omgewing na te vors, om meer kennis in te win, om intellektuele sekerheid te hê, om terug te trek van alles wat na 'n bedreiging lyk.

STRES REAKSIE

Hulle is skoorsoekerig, agterdogtig, teruggetrokke en negatief. Hulle is op hulle hoede om nie deur iemand anders ingesluk of oorrompel te word nie.

GAWES EN SEëNINGE:

Hulle is goedhartig, waarnemend, ontvanklik, self-versorgend en betroubaar.

TIPE SES: DIE LOJALIS

PROFIEL

SESSE staan vir reg en geregtigheid. Hulle maak staat op gesag vir leiding en ondersteuning en is buitengewoon konsensieus, lojaal en getrou. Hulle voel verantwoordelik vir die wet en verdedig dit. Hulle het 'n sin vir tradisie en volg die waardes van die groep wat behou en ongeskonde bewaar moet word. Hulle is van nature versigtig en sal gesag uitdaag indien hulle voel dat daar op enige manier afgewyk word. Hulle kan besluiteloos voorkom en eindeloos al die voor- en nadele van verskillende opsies teenoor mekaar opweeg. Die gevolg is dat hulle hulleself uitermatig bekommer.

Hulle kan afwykings nie duld nie. Hulle vind dit moeilik om hulle eie skuld in te sien, of hulle sal na die teenoorgestelde pool van buitegewone skuld neig, m.a.w. uitermatig skuldig voel. Wanneer gekritiseer word, sal hulle maklik sê: "Ek het gedoen soos wat aan my gesê is om te doen." SESSE neem nie graag leiding nie. Hulle raak bevrees indien hulle op eie inisiatief moet optree en dit is dán wanneer hulle die veiligheid en ondersteuning van 'n groep vereis. Hulle sal eerder met gesag identifiseer en dit aanvaar, as om iets onder hulle eie naam te doen. Hulle beroep hulle op die reg en kan onbuigbaar, onverdraagsaam, hardkoppig en kras optree. SESSE is waarnemers, veilig agter die tralies van hulle eie gedagtewêreld. Hulle is twyfelaars, op soek na verborge betekenisse en kyk dikwels die voor-die-handliggende mis.

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

SESSE is baie betroubaar en lojaal. Hulle soek die goedkeuring van gesagsfigure. Hulle toets ander se houding teenoor hulle en veg teen angstigheid en onveiligheid. Soms daag hulle hulle vrese uit, maar dit kan daartoe lei dat hulle optrede amper gevaarlik kan raak (anti-fobies).

STRES REAKSIE

Hulle is agterdogtig, beherend, onbuigsaam en sarkasties. Hulle onttrek hulleself of hulle hou 'n sterk front voor.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle is spontaan, openhartig, ondersteunend, lojaal, eerlik, regverdig en betroubaar.

TIPE SEWE: DIE GENOTSOEKER

PROFIEL

Tipe SEWES is mense van vreugde en optimisme. Hulle is mense wat ander bekoor, die kulkunstenaar en die kosmiese reisigers van die Enneagram. Peter Pan is 'n tipiese Sewe: "dink positiewe dinge en jy kan vlieg!" Die lewe is gemaak vir geluk en hulle laat prettige dinge gebeur. Hulle lewe in 'n utopia, 'n ideale wêreld, en is verseker dat môre beter as vandag sal uitdraai, as hulle net daarvoor kan beplan. Hulle betowerende denke en houding vereis positiwiteit en nuutheid – alles kentekens van die SEWES. Hulle droom van 'n wêreld waar almal gelukkig en alles in harmonie met mekaar sal wees. "Geen trane, geen dood meer nie!"

Hulle veiligheid lê daarin dat hulle kan sê: "Ek is OK", maak nie saak wat gebeur nie. Hulle vermy die onaangename, dit wat seermaak, vervelig of oninteressant is. Hulle blok dit uit en raak onsensitief daarvoor. Hulle wens dit weg deur voor te gee. Hulle laat dit verdamp! Hulle soek onmiddellike bevrediging van hulle begeertes en enigiets pynliks word afgesit of vermy. Hulle is oordadig en gulsig vir enigiets waarvan hulle hou. Hulle is vinnig en het gewoonlik 'n verskeidenheid aktiwiteite tegelykertyd aan die gang. Hulle swerf van werk tot werk, verhouding na verhouding, altyd soekende buite hulleself, gulsig vir iets nuuts.

Hulle is natuurlike gashere en kan die hanswors by 'n partytjie speel, net om dinge lewendig, speels, kinderlik, eenvoudig en geheimsinnig te hou. Na groei, kan hulle terugstaan en rustig raak. Hulle sien dan die werklikheid en begin dit uitleef, maak nie saak hoe seer dit maak nie.

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

Om geluk te soek, om pret en vermaak te hê, om dinge te doen en meer van alles wat goed is te hê; om angswekkende situasies te vermy deur gedurig aan die beweeg te bly, ongeag van die gevolge; om eie impulse te volg; om die gevoel van pyn te vermy.

STRES REAKSIE

Hulle is narsissisties, verdedigend, eiesinnig en aandagafleibaar. Hulle het gewoonlik teenstrydige emosies om in 'n verhouding verbind te wees.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle is onbesorgd, opgewek, vrygewig, spontaan en vol pret. Hulle lei hulle vriende in nuwe aktiwiteite en avonture.

TIPE AGT – DIE BESKERMER

PROFIEL

AGTS is die kragmanne en -vroue. Hulle is werklik op baie maniere sterk. Hulle hou van uitdagings en aanvaar dit sonder huiwering. Hulle wil in beheer wees van alles wat in hulle lewens gebeur. Enige vertoon van swakheid word vermy en enige uitdrukking van saggeaardheid word versigtig beskerm. Hulle is eerlik, lief vir die waarheid, sterk van karakter en hulle het die moed van hulle oortuiging. Hulle is natuurlike leiers en kan 'n groep maklik van hulle sienswyse oortuig. Hulle is baie sensitief vir onreg en onbillike situasies en sal diegene wat daarby betrokke is direk konfronteer.

Hulle ondergang is dat hulle dink hulle kan enige probleem met bakleiery oplos. Hulle hou daarvan om vir ongeregtigheid en benadeeldes te baklei, maar is dikwels self die grootste buffels. Hulle laat hulleself ten koste van ander geld en is gemaklik daarmee om teen en oor ander te wees. Hulle arrogansie kan aangevoel word soos wat hulle ongeduldig en sarkasties raak en mense verbaal en fisies mishandel. Hul woede is openlik en plofbaar en hulle sal met weerwraak reageer indien hulle gedwarsboom word. Hulle word deur wellus gedryf, seksuele wellus, maar ook wellus vir die lewe en oordadige verbruik van wat ookal. Alles wat AGTS doen, doen hulle in oormaat.

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

Om hulle omgewing te domineer en te veg vir hulle oorlewing; hulself te laat geld en hulself te bewys; om deur ander gevrees te word; om reg en geregtigheid te bevorder.

STRES REAKSIE

Hulle is veeleisend, arrogant, besitlik, onbuigsaam, baklei maklik en vind maklik fout.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle gee om, is getrou, positief, spelerig, opreg, reguit, toegewyd, vrygewig en ondersteunend.

TIPE NEGE – DIE VREDEMAKER

PROFIEL

Tipe NEGES is mense van vrede en hulle hou van rustigheid. Hulle vermy kwaadword op 'n diep vlak en hulle geïdealiseerde selfbeeld is die van 'n liefdevolle persoon. Hulle is gewoonlik vry en gemaklik en hulle is natuurlike bemiddelaars: stil, kalm, rustig, nie-bedreigend en aanvaar alles soos wat dit is. Hulle oordeel nie en maak goeie empatiese voorligters uit. Van nature bespaar hulle innerlike energie en sal nie twee treë neem as een genoeg is nie. Op die oppervlak, kom NEGES voor as aangenaam, gemaklik en saggeaard, maar moenie dat hulle jou mislei nie. As die olifant besluit om te beweeg, staan niks in sy of haar pad nie!

Hulle vermy konflik, kies nie kante nie of gee nie aan bepaalde waardes voorkeur nie. Hulle stel besluitneming uit as hulle daarvoor verantwoordelik is. Hulle vermy die middelpunt van aandag. Hulle het twee snelhede: 1) stadig en 2) stop, laasgenoemde tot die punt van traagheid of luiheid. Hulle is soekers wat na ander opsien vir oplossings. Hulle is buitengewoon geduldig, kla eerder as om self dinge reg te maak en hou daarvan om onbetrokke te wees. NEGES kan luister sonder om te hoor. Hulle stel maklik uit: "Hoekom vandag doen wat môre gedoen kan word?"

HOOF-KARAKTEREIENSKAPPE

Om vrede en harmonie te hê; om twiste te bemiddel ten einde mense bymekaar te bring; om dinge te behou soos dit is; om probleme te minimaliseer en onoplosbare probleme te ontken.

STRES REAKSIE

Hulle is koppig en eiewys, passief-aggressief, beskeie, terughoudend, oor-akkommoderend en verdedigend.

GAWES EN SEëNINGE

Hulle is goedhartig, vriendelik, saggeaard, ondersteunend, getrou en oordeel nie maklik nie.

UA-42405114-1